pl en de fr
01-02-2019

75 rocznica zamachu na Kutscherę

Bronisław Pietraszewicz „Lot” mieszkał na Żoliborzu przy ul. Słowackiego 38/46 (d. ul. Marymoncka 6A). Żołnierz Armii Krajowej w szeregach owianego legendą batalionu „Parasol”, przeszedł do historii jako dowódca zamachu na Franza Kutscherę, Dowódcę SS i Policji na dystrykt warszawski Generalnego Gubernatorstwa.

Jego postać upamiętnia tablica posadowiona na budynku w miejscu zamieszkania. W wydanym przez Dzielnicę Żoliborz przewodniku po miejscach pamięci czytamy m.in.:„Od początku okupacji działał w konspiracji. Służył w Szarych Szeregach, brał udział w akcjach małego sabotażu organizacji „Wawer”, a następnie w akcjach zbrojnych Grup Szturmowych. Był inicjatorem i wykonawcą akcji megafonowej na pl. Wilsona, podczas której z niemieckich szczekaczek popłynął Mazurek Dąbrowskiego. W listopadzie 1943 roku objął dowództwo 1. Plutonu oddziału dywersji bojowej Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej „Agat” (od stycznia 1944 „Pegaz”, od maja1944 batalion „Parasol”). W akcji „Kutschera” 1 lutego 1944 debiutował jako dowódca. Pierwszy też oddał strzały do Franza Kutschery. Akcja zakończyła się powodzeniem, jednak ciężko ranny Pietraszewicz zmarł w szpitalu 4 lutego. Pośmiertnie został awansowany do stopnia podporucznika oraz odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego „Virtuti Militarii”.

75 rocznica zamachu na Kutcherę

 

Była to jedna z najgłośniejszych i najsprawniej przeprowadzonych akcji bojowych Armii Krajowej w okupowanej Warszawie. Do dziś rozpala wyobraźnię młodych Polaków. Trwała około trzech minut, a śmierć poniósł Kat Warszawy – taki przydomek zyskał sobie ten wysoki rangą esesman.

1 lutego 2019 r. minęła 75 rocznica tego wydarzenia. Środowisko żołnierzy AK „Parasol” kultywuje pamięć zarówno o przebiegu akcji, jak i o jej uczestnikach. Co roku 1 lutego spotyka się przy kamieniu w Alejach Ujazdowskich 23, upamiętniającym miejsce zamachu. I stąd rozpoczyna wędrówkę po tych miejscach, które wyznaczają łańcuch zdarzeń związanych z przebiegiem akcji. Jednym z nich jest tablica „Lota” na Żoliborzu.

W naszej uroczystości wzięła udział delegacja uczniów z Gimnazjum nr 1 w Piastowie, noszącym imię innego uczestnika akcji, Zdzisława Gęsickiego „Juno”. I tamże do Piastowie udali się kombatanci na zakończenie tegorocznej peregrynacji. W imieniu samorządu Żoliborza kwiaty pod tablicą „Lota” złożyli: Paweł Michalec, burmistrz Dzielnicy wraz z Agatą Marciniak-Różak, zastępczynią burmistrza. Ponadto obecna była Jolanta Zjawińska, wiceprzewodnicząca Rady Dzielnicy Żoliborz. Kwiaty złożył również dr Adam Buława, dyrektor Muzeum Wojska Polskiego. Burmistrz podziękował wszystkim zgromadzonym za obecność, a także za kultywowanie pamięci o trudnej i dramatycznej przeszłości.

  • Przejdź do profilu Urzędu Dzielnicy Żoliborz w serwisie Facebook
  • Przejdź do profilu Urzędu Dzielnicy Żoliborz w serwisie twitter
  • Przejdź do profilu Urzędu Dzielnicy Żoliborz w serwisie youtube
Śladami Powstańczego Żoliborza