11-02-2020

Pod tablicą Hanki Czaki „Heleny” w 76 rocznicę śmierci

W 76 rocznicę śmierci Hanki Czaki „Heleny” zarząd dzielnicy Żoliborz: burmistrz Paweł Michalec oraz zastępcy burmistrza Agata Marciniak-Różak i Renata Kozłowska oraz żoliborskie radne Jolanta Zjawińska - radna Dzielnicy Żoliborz i Donata Rapacka złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą tragiczną śmierć dziewczyny. W uroczystości wzięła udział także Ambasador Węgier, pani Zsuzsanna Orsolya Kovács.

11 lutego 1944 o świcie w ruinach warszawskiego getta została stracona Hanka Czaki. Wraz z nią rozstrzelano 35 kobiet. Ta dwudziestodwuletnia żoliborzanka, patronka jednej z ulic w naszej dzielnicy, należała do pierwszego pokolenia Polski niepodległej, które przeszło do historii, jako pokolenie Kolumbów. Postawy przez nas odbierane jako postawy herosów, były dla nich czymś naturalnym, oczywistym. Oni nie mieli poczucia niezwykłości czy nadzwyczajności. Dla nich ponad wszystko dominowało poczucie obowiązku, solidarności grupowej i wiara w sens tego co robią.

Hanka Czaki mieszkała na Żoliborzu w nieistniejącym już dziś domu przy ul. Słowackiego 35/43. Uczęszczała do Gimnazjum i Liceum im. Aleksandry Piłsudskiej (1935–1940), pełniła funkcję przewodniczącej samorządu i przybocznej w 8. Warszawskiej Żeńskiej Drużynie Harcerek. Była młodą, pełną uroku dziewczyną, która cieszyła się życiem. Była przy tym urodzoną liderką, obdarzoną przez naturę charyzmą i talentem organizacyjnym. Miała w sobie silnie rozwinięty instynkt społeczny. Udział w konspiracji był naturalną konsekwencją tych przymiotów.  Była łączniczką i sekretarką kierownika Wydziału Informacji w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. 5 stycznia 1944 roku została przypadkowo aresztowana podczas przenoszenia konspiracyjnej poczty. W tym samym dniu podczas nalotu na mieszkanie Państwa Czakich gestapowcy aresztowali rodziców Hanki i 11 uczestników zajęć tajnego nauczania. Wszyscy ponieśli śmierć. W listopadzie 2018 r., dzięki staraniom Instytutu Socjologii UW, na Pawiaku została odsłonięta tablica upamiętniająca tragiczną śmierć całego kompletu studentów socjologii oraz członków rodziny Czakich.