27-10-2019

Uroczystości przy Pomniku Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej

W sobotę, 26 października odbyła się uroczystość pod pomnikiem Błękitnej Armii w Alei Wojska Polskiego. Organizatorzy, Społeczny Komitet Organizacyjny Obchodów Patriotycznych  i Dzielnica Żoliborz, wybrali ten termin z uwagi na odbywający się w tym czasie w Warszawie Zjazd Polonii. Dzielnicę Żoliborz reprezentowała wiceburmistrz Żoliborza, Agata Marciniak-Różak.

102 lat temu, 4 czerwca 1917 roku we Francji, dekretem prezydenta Raymonda Poincaré powołana została ochotnicza formacja wojskowa – Armia Polska. Polacy z całego świata przybywali do Francji, aby zaciągnąć się w szeregi „Błękitnej Armii” i pod polskim sztandarem walczyć o niepodległość ojczyzny.

Nazwa Błękitna Armia pochodzi od kolorów mundurów żołnierzy. Dowodzone przez gen. Józefa Hallera oddziały liczyły 70 tys. żołnierzy, w tym ok. 20 tys. ochotników z Polonii amerykańskiej. Był to skutek wielkiej akcji propagandowej prowadzonej przez Ignacego Jana Paderewskiego w USA. Najważniejsze działania bojowe hallerczycy przeprowadzili na ziemi ojczystej.  1 września 1919 roku „Błękitna Armia” została oficjalnie włączona w skład Wojska Polskiego. Duża liczba dobrze wyszkolonych żołnierzy oraz nowoczesny sprzęt stanowiły potężne wzmocnienie tworzonego w niepodległej Rzeczypospolitej Wojska Polskiego. Hallerczycy dali również swój znaczący wkład w zwycięską wojnę z bolszewikami w 1920 r.  Po zakończeniu działań wojennych ponad 14 500 weteranów, nie widząc dla siebie możliwości osiedlenia się w Polsce, powróciło za ocean. Założyli oni Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, które zainicjowało budowę pomnika. Monument autorstwa architekta Stanisława Baltazara Brukalskiego i rzeźbiarza Andrzeja Pityńskiego został odsłonięty 14 sierpnia 1998 r. w al. Wojska Polskiego.