14-05-2019

„Zabytek zadbany” na Żoliborzu

„Zabytek Zadbany” to ogólnopolski konkurs Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków. Jego celem jest promocja opieki nad zabytkami poprzez propagowanie najlepszych wzorów konserwacji, utrzymania i zagospodarowania zabytków.

 

Uroczysta gala Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków odbyła się w Muzeum Emigracji w Gdyni. Wśród laureatów konkursu znalazła się zabytkowa żoliborska Szkoła Stowarzyszenia „Rodzina Wojskowa”, obecnie Szkoła Podstawowa Specjalna nr 123 im. Kornela Makuszyńskiego, przy ul. Czarnieckiego. Otrzymała wyróżnienie w kategorii "utrwalenie wartości zabytkowej obiektu". W uzasadnieniu zwrócono uwagę na staranny remont elewacji szkoły oparty na kompleksowych badaniach konserwatorskich i architektonicznych, uwzględniający wartości architektury modernistycznej oraz świadectwo historii o wymiarze edukacyjnym i społecznym – ślady pocisków z czasów Powstania Warszawskiego. W czasie prac zdecydowano się na zmianę założeń projektowych i pozostawienie na elewacji znacznej liczby postrzelin dokumentujących obronę Warszawy w 1939 r. i walki powstańcze w 1944 r. Budynek poza swoimi wartościami architektonicznymi przez wszystkie lata powojenne był niemym świadkiem tragedii wojennej. Udało się te wartości ocalić, co zostało docenione przez Kapitułę konkursu "Zabytek Zadbany". Otwory po kulach zostały oczyszczone manualnie i zabezpieczone chemicznie, z pozostawieniem wyraźnie widocznego czerwonego ceglanego podłoża. Obecnie widocznych jest ok. 1100 otworów na eksponowanych fragmentach obu ścian.

Remont budynku zakończono w 2017 r. Autorem Projektu renowacji elewacji była Firma „ZOLTAR” S.C. Bożeny i Tadeusza Rojewskich. Wykonawcą - Przedsiębiorstwo Konserwacji Zabytków ,,MATEUSZ” Sp. z o.o. Sp. k. z Warszawy. Inwestorem zastępczym - Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta (realizował na Żoliborzu Fort Sokolnickiego i pomnik rotmistrza Witolda Pileckiego). Remont prowadzono pod bacznym okiem Stołecznego Konserwatora Zabytków. Swój wkład osobisty ma tu Anna Wysłocka, pracująca do niedawna w naszym urzędzie, wybitny znawca zabytków Żoliborza. Słowa szczególnego podziękowania skierowano do Pani Dyrektor Jadwigi Boguszewskiej za opiekę nad budynkiem i wyrozumiałość w trakcie prac remontowych. Z uznaniem spotkało Sie wsparcie mieszkańców, w tym szczególne Stowarzyszenia Żoliborzan.

Dla przypomnienia. Twórcą zabytkowego budynku przy ul. Czarnieckiego 49 był architekt i konserwator zabytków – Jan Witkiewicz Koszczyc, prywatnie zaprzyjaźniony z Józefem Piłsudskim. Obiekt wybudowany został w latach 1930-34 na siedzibę Prywatnej Koedukacyjnej Szkoły Powszechne ,,Rodziny Wojskowej”. W budowę i powstanie szkoły mocno zaangażowała się ówczesna Marszałkowa – Aleksandra Piłsudska, która była jednocześnie Przewodniczącą Sekcji Szkolnej Stowarzyszenia „Rodzina Wojskowa”. Wieloletnią kierowniczką szkoły była Janina Dunin–Wąsowiczowa. Była to placówka zbudowana dla dzieci z rodzin wojskowych, z Żoliborza Oficerskiego i Cytadeli. W czasie wojny funkcjonował tam punkt schronienia dla Żydów. Prowadzono również bursę dla chłopców, zaś w czasie Powstania Warszawskiego – Szpital Polowy nr 104, który pod koniec sierpnia 1944 roku został ewakuowany do Fortu Sokolnickiego z powodu silnego ostrzału. Funkcjonowała tam również kuchnia Rady Głównej Opiekuńczej, gdzie przekazywano rezerwy żywności, a zarząd po upadku powstania organizował tzw. stołówki klatkowe i stołówki kolonijne WSM. W 1968 roku utworzono w budynku Szkołę Podstawową Nr 123. Dziś mieści się tu Zespół Szkół Specjalnych Nr 100.

 

92c7ec8f2056f263108a8a148fbf5fef 0

ca6f1a32f6adb1f845d723b84df3e99a

 

58384449 10157011664336698 4511266526245945344 n