Wydarzenia kultualne

Plac wytyczono w 1923 roku. Przez pierwsze trzy lata nosił imię Stefana Żeromskiego, a od 1926 roku jego patronem został Woodrow Wilson, zasłużony dla niepodległej Polski prezydent Stanów Zjednoczonych. 95 urodziny Placu Wilsona obchodzono hucznie, acz z szacunkiem należnym sędziwemu jubilatowi.

Finałowym akcentem piątej edycji Festiwalu Joli Bord de l'Art - PIĘKNY BRZEG SZTUKI były właśnie Urodziny Placu Wilsona. Obchodzono je w niedzielę 16 września i trwały od rana do wieczora.

Obchody tego znaczącego dla Żoliborza wydarzenia rozpoczęły się w Sali Kinowej Fortu Sokolnickiego od wykładu „Historia parku im. Stefana Żeromskiego w pigułce”, który wygłosił znawca i wielki miłośnik Żoliborza Tomasz Pawłowski. Wykład był ilustrowany bogatym materiałem zdjęciowym pochodzącym z archiwum prelegenta. Można było zobaczyć unikalne, niezwykle interesujące zdjęcia z planu budowy parku, a także współczesne. Trwająca od rana słoneczna pogoda sprzyjała następnemu punktowi programu, jakim był spacer architektoniczny po Żoliborzu modernistycznym. Poprowadziła go pani Katarzyna Domagalska, znawczyni i wielbicielka architektury dzielnicy oraz współautorka Poradnika dobrych praktyk architektonicznych dla Żoliborza.

Organizatorzy Urodzin pamiętali też o najmłodszych urządzając strefę dla dzieci IMAGINE, w której najmłodsi mogli malować i uczestniczyć w grach i zabawach oraz warsztatach ECO. Wielką popularnością cieszył się koncert dla dzieci „Bajki i Dobranocki” prowadzony przez Annę Dereszowską, której towarzyszył zespół muzyków grających na skrzypcach, akordeonie, saksofonie, kontrabasie i klawiszach. Prezentowali zagadki muzyczne pochodzące z najbardziej popularnych bajek na dobranoc. Zarówno dzieci jak i rodzice znakomicie poradzili sobie z odgadywaniem wszystkich motywów. Było wiele śmiechu i dobrej zabawy.

Miłośnicy klasycznych dźwięków mogli się poczuć usatysfakcjonowani, słuchając przez kilka godzin w Parku Żeromskiego muzyki Fryderyka Chopina i Karola Szymanowskiego. A to za sprawą młodziutkiej wykonawczyni Zuzanny Moskwik, uczennicy II klasy z Zespołu Szkół Muzycznych im. Karola Szymanowskiego, która w ramach pięciu mini recitali wykonała Mazurki i Bolero Chopina oraz Etiudy Szymanowskiego. Zachwycona publiczność nagrodziła pianistkę owacją i życzyła jej wielu sukcesów w tak obiecująco rozpoczynającej się karierze.

Liczną publiczność w różnym wieku zgromadził plenerowy koncert „Rozśpiewany Żoliborz”, który odbył się jako podsumowanie projektu muzycznych warsztatów międzypokoleniowych. Brały w nich udział osoby, które uczestniczyły w warsztatach wokalnych przygotowujących je do wspólnego występu. Zespół, który powstał przy tej okazji, wykonał kilkanaście najbardziej znanych różnym pokoleniom piosenek m. in. z repertuaru Maryli Rodowicz. Entuzjazm wykonawców spowodował, że publiczność gremialnie włączyła się do wspólnego śpiewania. Słuchacze mogli to uczynić dzięki przygotowanym śpiewnikom ze słowami wykonywanych piosenek.

Program muzyczny Urodzin Placu Wilsona zakończyły dwa wieczorne koncerty, które odbyły się w Forcie Sokolnickiego. Pierwszy z nich to koncert w hołdzie zmarłemu w lipcu światowej klasy genialnemu trębaczowi jazzowemu Tomaszowi Stańce „Tribute to Tomasz Stańko” w wykonaniu zespołu RGG Trio, czyli jednego z najwybitniejszych polskich zespołów jazzowych młodego pokolenia, z którym muzyk współpracował.

A na finał Urodzin Placu Wilsona i całego Festiwalu Joli Bord de l'Art - PIĘKNY BRZEG SZTUKI odbył się koncert Orkiestry ADRIA, która nawiązuje składem i idiomem brzmieniowym do zespołów występujących w międzywojennych lokalach i teatrach rewiowych stolicy. Zgromadzona publiczność niezwykle żywo reagowała na znane na całym świecie utwory Jerzego Petersburskiego i Władysława Szpilmana wykonane w oryginalnych aranżacjach, a także w autorskich opracowaniach Orkiestry Adria. To był porywający koncert w wykonaniu interpretatorów tanga, swingu i jazzu. Koncert prowadził Jerzy Petersburski jr.

Przez cały dzień wszystkim wydarzeniom towarzyszyły przysmaki Targu Śniadaniowego oraz stoiska artystów rękodzielników.

Urodziny Placu Wilsona odbywały się także w Czytelni Pod Sowami - Miejscu Aktywności Lokalnej, podczas koncertu Miłość szczęśliwa, wybranych tanecznych szlagierów stulecia niepodległej Polski oraz w Tęczy Od Kuchni, gdzie ilustratorka Ola Komuda poprowadziła warsztaty plastyczno-artystyczne dla dzieci. Dzieci mogły wziąć udział w konkursach z nagrodami, mogły malować, recytować oraz własnoręcznie wykonać biało-czerwone patriotyczne kotyliony.

I tak zakończył się zorganizowany w ramach piątej edycji Festiwalu Joli Bord de l'art ten bardzo bogaty w wydarzenia dzień Urodzin Placu Wilsona. Do zobaczenia za rok!

 

Zdjęć Andrzeja Jastrzembskiego nie trzeba reklamować. Jego sztuka zyskuje bardzo wysoką ocenę. Znakomity fotografik posługuje się aparatem wielkoformatowym, utrwala obraz na tradycyjnych światłoczułych materiałach. Szczególnie interesuje go przestrzeń miejska i architektura. Jest autorem wielu albumów. Wyróżnia się pośród nich album „Żoliborz w fotografii”.

Od kilku lat z inicjatywy fundacji Walczącym o Niepodległość przy współudziale Dzielnicy Żoliborz w lipcu organizowane są uroczystości przy pomniku Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej usytuowanym w al. Wojska Polskiego na Żoliborzu. W roku 2018 uroczystość odbyła się nietypowo 2 września, jako jeden z punktów programu Światowego Zjazdu Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Organizatorem zjazdu był Urząd Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W niedzielny poranek o godz.10 weterani uczestniczyli w polowej mszy świętej odprawionej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach i złożyli kwiaty na mogiłach poległych i zmarłych Kolegów. Następnie o godz. 12:30 pięcioma autokarami dotarli pod pomnik Błękitnej Armii. Uroczystość odbyła się w asyście wojskowej z udziałem reprezentantów armii Stanów Zjednoczonych. Zgromadzeni w skupieniu wysłuchali wystąpienia prof. Wiesława Wysockiego poświęconego dokonaniom podkomendnym gen. Józefa Hallera, od Jego nazwiska nazywanym hallerczykami. Zgodnie z tradycją odbyła się ceremonia składania kwiatów. Dzielnicę Żoliborz reprezentowali: Adam Buława, przewodniczący Rady Dzielnicy Żoliborz oraz Roman Krakowski, zastępca przewodniczącego. Dzień weterani zakończyli w Teatrze Polskim na koncercie galowym Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego.

***

Dla przypomnienia. 4 czerwca 1917 roku we Francji, dekretem prezydenta Raymonda Poincaré powołana została ochotnicza formacja wojskowa – Armia Polska. Od kolorów mundurów została nazwana Błękitną Armią. Dowodzone przez gen. Józefa Hallera oddziały liczyły 70 tys. żołnierzy. W jej szeregi wstąpiło ok. 20 000 ochotników z Polonii amerykańskiej. Był to skutek wielkiej akcji propagandowej prowadzonej przez Ignacego Jana Paderewskiego w USA. Najważniejsze działania bojowe hallerczycy przeprowadzili na ziemi ojczystej. Po zakończeniu działań wojennych ponad 14 500 weteranów, nie widząc dla siebie możliwości osiedlenia się w Polsce, powróciło za ocean. Założyli oni Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, które zainicjowało budowę pomnika. Monument autorstwa architekta Stanisława Baltazara Brukalskiego (żoliborzanina, radnego dzielnicy kilku kadencji) i rzeźbiarza Andrzeja Pityńskiego został odsłonięty 14 sierpnia 1998 r. w al. Wojska Polskiego. Od kilku lat w lipcu, w święto Błękitnej Armii, Fundacja Walczącym o Niepodległość organizuje przy pomniku uroczystości z udziałem również Dzielnicy Żoliborz. 

 

29 sierpnia br. Krzysztof Bugla burmistrz Dzielnicy Żoliborz m.st.Warszawy oddał hołd wszystkim zamordowanym i więzionym więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie zapalając znicze w miejscu ich kaźni.

W najbliższą niedzielę, 2 września powracamy do cyklu „Dzieła wszystkie Andrzeja Wajdy”. Prezentację twórczości mistrza rozpoczynamy od pokazu filmu dokumentalnego. pt. „Wróblewski według Wajdy”.