Wydarzenia kultualne

21 sierpnia 1944 r. o godz. 1.00 w nocy rozpoczęło się długo oczekiwane uderzenie oddziałów powstańczych na Dworzec Gdański. Natarcie załamało się pod silnym ostrzałem nieprzyjaciela Do szturmu zostali wyznaczeni żołnierze ze zgrupowań ,,Żyrafa", ,,Żmija", ,,Żaglowiec'' i ,,Żniwiarz'' wchodzących w skład II Obwodu AK Żoliborz („Żywiciel”) oraz z oddziałów z Kampinosu, wśród których byli partyzanci z Puszczy Nalibockiej. Szturm został odparty. Następnej nocy ruszył kolejny atak. Tym razem połączonymi siłami dowodził gen. Tadeusz Pełczyński, ps. ”Grzegorz'', szef sztabu Komendy Głównej AK, który przeszedł na Żoliborz kanałami. Natarcie miały wspierać oddziały staromiejskie. Niestety także i ten szturm się nie powiódł. Walki o dworzec były jednymi z najbardziej krwawych bojów Powstania. Liczba zabitych i rannych przekroczyła 500 osób. Wraz z nieudanymi próbami zdobycia dworca ostatecznie upadła koncepcja wywalczenia naziemnego połączenia Żoliborza ze Starym Miastem.

„Umiera piękno” to jeden z najbardziej rozpoznawalnych albumów Agi Zaryan. Wedle słów Artystki, wypowiedzianych w jednym z wywiadów, ten album „był hołdem złożonym dzielnym ludziom, którzy nie chcieli oddać wolności bez walki” (www.rp.pl 29.08.2008).

5 sierpnia 2019 r. mija 155 rocznica stracenia na stokach Cytadeli Warszawskiej (wówczas Aleksandryjskiej) Romualda Traugutta, przywódcy Powstania Styczniowego oraz członków Rządu Narodowego. Tradycją związaną z tą rocznicą stało się Zgromadzenie Patriotyczne organizowane od kilku lat przez Muzeum Niepodległości na dziedzińcu X Pawilonu.

Na Żoliborzu padły pierwsze w Powstaniu Warszawskim strzały. Nie była to akcja zaplanowana, zdarzyła się przypadkowo, ale stanowi niezaprzeczalny fakt historyczny. Żoliborz również od wielu lat jako pierwsza dzielnica organizuje oficjalne obchody rocznicowe.

W piątek 26 lipca br. już po raz czwarty rozpoczęła się społeczna akcja wspólnego porządkowania kwatery żoliborskich Powstańców z Obwodu II AK Żoliborz ( „ Żywiciel”) na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. W tym roku celem było dotarcie do wszystkich miejsc spoczynku Powstańców żoliborskich, które często znajdują się w grobach rodzinnych nierzadko opuszczonych i zaniedbanych.

Kwatera Powstańców „Żywiciela” liczy 265 krzyży, a poza nią jest jeszcze prawie 150 grobów indywidualnych, w których pochowani zostali polegli lub zmarli już po wojnie żołnierze „Żywiciela”.

Inicjatorem i pomysłodawcą akcji jest Tomasz Michałowski - radny Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy kadencji 2014-2018. Akcja współorganizowana jest przez KWW Moje Miasto Żoliborz, Stowarzyszenie Żołnierzy Armii Krajowej „Żywiciel” i Miłośników Ich Tradycji oraz Instytut Pamięci Narodowej - Oddział w Warszawie przy wsparciu m.in. Urzędu Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy. Ideą przyświecającą akcji ma być aktywna forma uczczenia obchodów wybuchu Powstania Warszawskiego i w ten sposób oddania żoliborskim Powstańcom szacunku, pamięci i czci za ich heroiczne bohaterstwo w obronie miejsca, w którym przyszło im żyć, a teraz nam to jest dane.

17